De Wenken
De wenken
zijn bedoeld om de burger een handleiding te geven om zelfredzaam te zijn. Deze
zelfredzaamheid wordt de Individuele Zelfbescherming genoemd. In de eerste jaren
van de B.B. wordt hier wel aandacht aan gegeven door radiouitzendingen, publiciteit
en voorlichtingsfilms.
Op het ministerie van Binnenlandse Zaken wil men meer aandacht voor het gebied
van de Individuele Zelfbescherming. Men ziet in dat bij een onverhoedse aanval
de burger onvoldoende voorbereid zou zijn.
Een huis aan huis brochure wordt door het ministerie opgesteld en rondgestuurd.
22 september 1961 gaat deze grote voorlichtingscampagne van start.
Maandag 25 september begint de PTT met de bezorging van de Wenken.
Eén exemplaar per naambordje. Er worden dan ruim 3,3 miljoen exemplaren
verspreid.
Dit
soort publicaties werden dan ook in andere landen opgesteld en verdeeld onder
haar bevolking. Landen zoals België, Frankrijk, Duitsland, Zweden, Denemarken
gaven vergelijkbare folders uit.
De envelop is goed herkenbaar en spoort aan om deze zorgvuldig te bewaren.
In de envelop zitten een tweetal brochures die korte duidelijke instructies
geven.
Folder 1 : wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf
Wijze van waarschuwing, welke gevaren kunnen optreden zoals bombardement of
de gevolgen van een kernexplosie.
Aanwijzingen over het inrichten van een eenvoudige schuilgelegenheid in eigen
huis. Hierbij dient men rekening te houden met een megelijk verblijf van meerdere
dagen.
Folder 2 : wenken voor eerste hulp
Een grote uitvouwbare kaart waarop d.m.v. eenvoudige handelingen gewonden geholpen
kunnen worden.
Er wordt ook een aanbeveling gegeven voor enige verbandmiddelen.
De kaarten
geven mogelijk door hun kernachtige beschrijvingen veel vragen. Om hierin tegemoet
te komen wordt een aantal weken later nog een envelop rondgestuurd. Hierin zit
een boekje “Toelichting, op de wenken voor de bescherming van uw gezin
en uzelf”.Dit 30 pagina’s tellende boekje geeft uitgebreide toelichting
op de zaken die in folder 1 worden genoemd. Het boekje diende beknopt, praktisch
en vooral luchtig van toon te zijn. Om dit te bereiken wordt de tekst door een
journalist stilistisch bewerkt.
| Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf
· Luister voor mogelijke waarschuwingen
en/of mededelingen naar de radio |
![]() |
| WAARSCHUWING EN ALARMERING
1. “LUCHTALARM” 2. “EINDE LUCHTALARM” |
3. FALLOUT-WAARSCHUWING (radioactieve neerslag wordt verwacht) Wordt gegeven door: 1. radio ( normale golflengten Radio Omroep) 2. aanhoudend klokgelui 3. luidspreker-auto’s 4. FALLOUT-ALARM |
WAT TE DOEN BIJ: |
|
| 1. ONVERWACHT BOMBARDEMENT Zoek dekking waar U bent; Buitenshuis 1. Spring of duik achter muur, wal, in greppel. Blijf liggen, zo mogelijk plat voorover, hoofd op arm, andere arm in de nek, totdat het bombardement is afgelopen. Daarna huis controleren op brand of brandgevaar. Een atoombomexplosie kunt U herkennen aan een zeer felle lichtflits.
Ook dan moet U onmiddellijk doen wat hier boven staat en bovendien blote
huiddelen bedekken en na de controle van Uw huis op brand of brandgevaar,
dekking zoeken tegen fallout ( zie voorts fallout-alarm). |
2. LUCHTALARM
Binnenshuis 2. Dekking zoeken, zo mogelijk in schuilgelegenheid (indien ondergronds,
eerst hoofdkraan waterleiding sluiten). 3. In bedrijven, kantoren, winkels, enz.: aanwijzingen van de bedrijfszelfbescherming opvolgen Buitenshuis: 2. Voertuigen eerst parkeren (rijbaan vrijlaten), ramen en portieren sluiten, paarden eerst uitspannen en vastbinden
|
GA NIET TE VLUG
DE STRAAT OP, NIET TELEFONEREN, TENZIJ IN NOODGEVAL!! |
|
| 3.
FALLOUT-WAARSCHUWING
Binnenshuis: 2. Neem maatregelen om binnendringen van radioactief stof in huis en stal te voorkomen. 3. Breng vee en huisdieren onderdak (denk aan voedsel en drinken!). 4. Dek vervoermiddelen en gebruiksvoorwerpen, welke buiten moeten blijven, af met dekzeilen, kleden, enz 5. Luister voortdurend naar de radio (los elkaar zo nodig aan het toestel af). Buitenshuis: |
4. FALLOUT-ALARM
FALLOUTALARM KAN OOK WORDEN GEGEVEN ZONDER DAT DAARAAN EEN FALLOUT-WAARSCHUWING IS VOORAFGEGAAN. Binnenshuis: 2. Luister voortdurend naar de radio. 3. Verlaat Uw schuilgelegenheid niet voordat daartoe toestemming wordt gegeven!! Buitenshuis: 2. Voorkom als U buiten bent inwendige besmetting door gebruik van stofmasker of doek voor neus en mond. Tracht terstond alle blote huiddelen te bedekken. 3. Leg vóór het binnengaan van een schuilgelegenheid alle over- en bovenkleding en schoeisel af en was daarna gehele lichaam met onbesmet, liefst stromend water en zeep; nagels, haren, neus, oren, huidplooien grondig reinigen. Eerst dan schuilgelegenheid binnengaan. |
| Wat is radioactieve neerslag (fallout) ?
Dit zijn stofdeeltjes, die radioactief zijn en dus gevaarlijke stralen
uitzenden, en die U niet ziet, niet hoort, niet ruikt en niet voelt. Schuilgelegenheid Een schuilgelegenheid in Uw huis is niet bestand tegen een voltreffer,
maar moet bescherming geven zowel tegen bom- en glasscherven en neerstortend
puin als tegen radioactieve neerslag. Wat kunt U nu reeds doen ? Wat moet U in tijd van spanning doen ? |
![]() |
Folder 2.
| WENKEN VOOR EERSTE HULP · Blijf kalm AANBEVOLEN VERBANDMIDDELEN |
![]() |
| HELP Uw gezin Uw buren Uzelf Als het maar even kan Waarschuw daarna Uw dokter of de Geneeskundige Dienst. Zij zullen komen
om U te helpen. Maar als er veel zwaargewonden zijn, die snel geholpen
moeten worden, kan dit wel enige tijd of zelfs lang duren. |
![]() |
De toelichting op de Wenken, boekje 30 pagina's |