naar startpagina

 

De Wenken

De wenken zijn bedoeld om de burger een handleiding te geven om zelfredzaam te zijn. Deze zelfredzaamheid wordt de Individuele Zelfbescherming genoemd. In de eerste jaren van de B.B. wordt hier wel aandacht aan gegeven door radiouitzendingen, publiciteit en voorlichtingsfilms.
Op het ministerie van Binnenlandse Zaken wil men meer aandacht voor het gebied van de Individuele Zelfbescherming. Men ziet in dat bij een onverhoedse aanval de burger onvoldoende voorbereid zou zijn.
Een huis aan huis brochure wordt door het ministerie opgesteld en rondgestuurd.
22 september 1961 gaat deze grote voorlichtingscampagne van start.
Maandag 25 september begint de PTT met de bezorging van de Wenken.
Eén exemplaar per naambordje. Er worden dan ruim 3,3 miljoen exemplaren verspreid.

Dit soort publicaties werden dan ook in andere landen opgesteld en verdeeld onder haar bevolking. Landen zoals België, Frankrijk, Duitsland, Zweden, Denemarken gaven vergelijkbare folders uit.

De envelop is goed herkenbaar en spoort aan om deze zorgvuldig te bewaren.
In de envelop zitten een tweetal brochures die korte duidelijke instructies geven.
Folder 1 : wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf
Wijze van waarschuwing, welke gevaren kunnen optreden zoals bombardement of de gevolgen van een kernexplosie.
Aanwijzingen over het inrichten van een eenvoudige schuilgelegenheid in eigen huis. Hierbij dient men rekening te houden met een megelijk verblijf van meerdere dagen.
Folder 2 : wenken voor eerste hulp
Een grote uitvouwbare kaart waarop d.m.v. eenvoudige handelingen gewonden geholpen kunnen worden.
Er wordt ook een aanbeveling gegeven voor enige verbandmiddelen.

De kaarten geven mogelijk door hun kernachtige beschrijvingen veel vragen. Om hierin tegemoet te komen wordt een aantal weken later nog een envelop rondgestuurd. Hierin zit een boekje “Toelichting, op de wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf”.Dit 30 pagina’s tellende boekje geeft uitgebreide toelichting op de zaken die in folder 1 worden genoemd. Het boekje diende beknopt, praktisch en vooral luchtig van toon te zijn. Om dit te bereiken wordt de tekst door een journalist stilistisch bewerkt.

Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf

· Luister voor mogelijke waarschuwingen en/of mededelingen naar de radio
· Houd U stipt aan aanwijzingen van B.B. en Politie
· Geef deze kaart een vaste plaats in Uw woning, gebouw of bedrijf
· Wend U voor nadere inlichtingen tot Uw blokwachter

 voorzijde folder Wenken
WAARSCHUWING EN ALARMERING

1. “LUCHTALARM”
(gevaar voor luchtaanval aanwezig)

Wordt gegeven met sirenes
Geluid: janktoon Duur: één minuut

2. “EINDE LUCHTALARM”
Wordt gegeven met sirenes
Geluid: langgerekte toon Duur: één minuut

3. FALLOUT-WAARSCHUWING
(radioactieve neerslag wordt verwacht)

Wordt gegeven door:
1. radio ( normale golflengten Radio Omroep)
2. aanhoudend klokgelui
3. luidspreker-auto’s

4. FALLOUT-ALARM
(onmiddellijk gevaar voor radioactieve neerslag)

Wordt gegeven door:
1. radio ( normale golflengten Radio Omroep)
2. sirenes ( B.B.-, fabrieks- enbrandweersirenes, enz.)
Geluid: janktoon Duur:
3 x ½ minuut,
onderbroken door
2 x ½ minuut stilte
3. andere middelen, plaatselijk nader aan te geven

WAT TE DOEN BIJ:

1. ONVERWACHT BOMBARDEMENT

Zoek dekking waar U bent;

Binnenshuis:

1. Onmiddellijk dekking zoeken onder tafel, bed, werkbank e.d.
2. Zover mogelijk van ramen en buitenmuren.

Buitenshuis

1. Spring of duik achter muur, wal, in greppel.
2. In voertuig direct stoppen en op de vloer gaan liggen

Blijf liggen, zo mogelijk plat voorover, hoofd op arm, andere arm in de nek, totdat het bombardement is afgelopen.

Daarna huis controleren op brand of brandgevaar.

Een atoombomexplosie kunt U herkennen aan een zeer felle lichtflits. Ook dan moet U onmiddellijk doen wat hier boven staat en bovendien blote huiddelen bedekken en na de controle van Uw huis op brand of brandgevaar, dekking zoeken tegen fallout ( zie voorts fallout-alarm).

2. LUCHTALARM

Binnenshuis
1. Gaskranen sluiten ( ook hoofdkraan).
Open vuren doven, oliehaarden en electr. Apparaten (behalve radio) uitschakelen, kachels temperen.
Buitendeuren sluiten (niet op nachtslot).

2. Dekking zoeken, zo mogelijk in schuilgelegenheid (indien ondergronds, eerst hoofdkraan waterleiding sluiten).
Naar radio luisteren!!!

3. In bedrijven, kantoren, winkels, enz.: aanwijzingen van de bedrijfszelfbescherming opvolgen

Buitenshuis:
1. Dekking zoeken, zo mogelijk ergens binneshuis, anders in portie, achter muur.

2. Voertuigen eerst parkeren (rijbaan vrijlaten), ramen en portieren sluiten, paarden eerst uitspannen en vastbinden

 

GA NIET TE VLUG DE STRAAT OP, NIET TELEFONEREN, TENZIJ IN NOODGEVAL!!
3. FALLOUT-WAARSCHUWING

Binnenshuis:
1. Controleer of Uw schuilgelegenheid volledig is ingericht; dek voedsel en watervoorraad af.

2. Neem maatregelen om binnendringen van radioactief stof in huis en stal te voorkomen.

3. Breng vee en huisdieren onderdak (denk aan voedsel en drinken!).

4. Dek vervoermiddelen en gebruiksvoorwerpen, welke buiten moeten blijven, af met dekzeilen, kleden, enz

5. Luister voortdurend naar de radio (los elkaar zo nodig aan het toestel af).

Buitenshuis:
1. Ga direct naar huis of tracht elders een schuilgelegenheid te vinden.

4. FALLOUT-ALARM

FALLOUTALARM KAN OOK WORDEN GEGEVEN ZONDER DAT DAARAAN EEN FALLOUT-WAARSCHUWING IS VOORAFGEGAAN.

Binnenshuis:
1. Sluit huis geheel af en begeef U onmiddellijk daarna naar Uw schuilgelegenheid.

2. Luister voortdurend naar de radio.

3. Verlaat Uw schuilgelegenheid niet voordat daartoe toestemming wordt gegeven!!

Buitenshuis:
1. Tracht zo snel mogelijk een schuilgelegenheid te bereiken.

2. Voorkom als U buiten bent inwendige besmetting door gebruik van stofmasker of doek voor neus en mond. Tracht terstond alle blote huiddelen te bedekken.

3. Leg vóór het binnengaan van een schuilgelegenheid alle over- en bovenkleding en schoeisel af en was daarna gehele lichaam met onbesmet, liefst stromend water en zeep; nagels, haren, neus, oren, huidplooien grondig reinigen. Eerst dan schuilgelegenheid binnengaan.

Wat is radioactieve neerslag (fallout) ?

Dit zijn stofdeeltjes, die radioactief zijn en dus gevaarlijke stralen uitzenden, en die U niet ziet, niet hoort, niet ruikt en niet voelt.
Zij zijn afkomstig van een kernwapenexplosie en kunnen tot zeer ver van het explosiepunt neerdalen, zelfs daar waar U niets van de explosie zelf hebt gemerkt.
Bescherming tegen radioactieve neerslag is mogelijk door:
Afstand blijf zo ver mogelijk van de buitenmuren en het dak.
Afscherming zorg voor zoveel mogelijk en zo zwaar mogelijke materialen tussen U en de buitenlucht.
Afwachten blijf zo lang mogelijk in Uw schuilplaats of Uw huis.
Na 7 uur is het gevaar van de straling tot 1/10, na 2 dagen tot 1/100, na 14 dagen tot 1/1000 teruggelopen.

Schuilgelegenheid

Een schuilgelegenheid in Uw huis is niet bestand tegen een voltreffer, maar moet bescherming geven zowel tegen bom- en glasscherven en neerstortend puin als tegen radioactieve neerslag.
Kelder of souterrain is het best, anders een vertrek, zo ver mogelijk van de buitenmuren en van het dak. Gang, hal of ruimte onder de trap geven bovendien bescherming tegen instorting.
Binnendringen van radioactieve stofdeeltjes moet zo veel mogelijk worden voorkomen.
In geval van fallout moet men rekenen op verblijf van 2 dagen in de schuilgelegenheid en een week binnenshuis.

Wat kunt U nu reeds doen ?
1. Ga na, wat de meest geschikte plaats is in Uw huis en hoe deze tot schuilgelegenheid ingericht moet worden.
2. Leg een lijst aan van alle zaken, die in Uw schuilgelegenheid en in Uw woning nodig zijn als U door radioactieve neerslag wordt opgesloten ( koud te eten voedsel en drinkwater, beddegoed, noodprivaat, verbandmiddelen, zaklantaarn, mogelijkheid naar radio te luisteren, kaarsen, zeep).

Wat moet U in tijd van spanning doen ?
1. Ruim zoveel mogelijk brandbaar materiaal op in Uw huis en op Uw erf.
2. Breng Uw schuilgelegenheid in orde en controleer Uw voedselvoorraad.
3. Geef alle huisgenoeten een vaste taak, ook Uw kinderen.

envelop huis aan huis actie de Wenken


Folder 2.

WENKEN
VOOR
EERSTE HULP

· Blijf kalm
· Eerst denken
· Dan doen

AANBEVOLEN VERBANDMIDDELEN
Snelverbanden, rol kleefpleister, driekante doeken (130 x 90 x 90cm) (daarvoor kunt U ook handdoeken of luiers nemen), grote veiligheidsspelden, gecomprimeerde watten, hydrophiele windsels.
Leg daarbij een goede schaar.

Voorzijde folder Wenken ehbo
HELP
Uw gezin

Uw buren

Uzelf

Als het maar even kan

Waarschuw daarna Uw dokter of de Geneeskundige Dienst. Zij zullen komen om U te helpen. Maar als er veel zwaargewonden zijn, die snel geholpen moeten worden, kan dit wel enige tijd of zelfs lang duren.
Daarom:
Maak het Uw dokter of de Geneeskundige Dienst niet onnodig moeilijk.
Als U doet wat op deze kaart staat doet U wat in Uw vermogen is om alle gewonden de beste kans op een goede afloop te geven.

 

 

De toelichting op de Wenken, boekje 30 pagina's
De toelichting op de Wenken, boekje 30 pagina's